Ποιος ήταν ο Θεόφραστος;

Θεόφραστος. Περιπατητικός φιλόσοφος άπό τήν Έρεσσό τής Λέσβου (372— 287 π.Χ.). ’Ονομα­ζόταν Τύρταμος. “Ομως, γιά τήν έ­ξοχη καί θαυμα­στή ευγλωττία του, μετονομάσθηκε θε­όφραστος άπό τό δάσκαλό του Λεύ­κιππο. Υπήρξε μα­θητής τοΰ ‘Αριστο­τέλη στό Λύκειο καί τόν διαδέχθη­κε στήν Περιπατητηκή Σχολή από την έξαιρετική καί τιμητική αύτή έκλογή ή φήμη του αύξήθηκε καί προσείλκυσε πλήθος άπό μαθητές άπό όλα τά μέρη τής Ελλάδας, πού ό άριθμός τους έφτασε τις δυό χιλιάδες. Καί ό θεό­φραστος, καθώς καί ό δάσκαλός του, κατηγορήθηκε γιά άσέβεια, άλλά άθωώθηκε άπό τόν ’Άρειο Πάγο, παρ’ όλο πού δέ μπόρεσε ν’ άπολογηθή, γιατί έμεινε άφωνος, όταν παρουσιάστηκε στό μεγάλο έκεΐνο δικαστήριο. ’Ακολούθησε τήν ήθική τοΰ ’Αριστοτέλη. Κατέκρινε τις προλήψεις τής έποχής του καί δίδασκε τούς μαθητές του νά ζοΰν σάν άληθινοί φιλόσοφοι καί χρηστοί πολίτες. ’Ασχολήθηκε μέ τή φυ­σική, τή φιλοσοφία καί τήν ήθική καί έ­γραψε «Περί φυτών ιστορία», «Περί φυτών αιτία», «Περί λίθων», καί «Χαρακτήρες». Οί «Χαρακτήρες» είναι τό γνωστότερο άπό τά έργα τοΰ θεόφραστου, άλλά καί τό σπουδαιότερο. Στό έργο του αύτό ό φιλόσοφος μελέτησε τούς άνθρώπους τοΰ καιροΰ του, μάς παρουσίασε παραστατι­κότατα τούς άληθινούς τύπους, όπως τόν εϊρωνα, τόν κόλακα, τό φλύαρο, τόν άδιάντροπο, τό φιλάργυρο, τόν ύπερήφανο κλπ. Τό έργο αύτό είναι μοναδικό στό είδος του. Πολλοί ήθικολόγοι άρχαΐοι καί νεώτεροι προσπάθησαν νά μιμηθοϋν τούς «Χαρακτήρες» του θεόφραστου, μά κανένας δέ μπόρεσε νά φτάση τή σεμνή άρχαϊκή άπλότητα καί τήν κομψή άκρίβεια του θεόφραστου. Τό έργο αύτό δέν έχει έντεχνη έπεξεργασία καί φραστικό πλοΰτο. Είναι όμως κλασικό στό είδος του καί ξεχωρίζει γιά τή λεπτότητα τής παρατήρησης, τήν πνευματώδη περιγραφή καί τή λεπτή είρωνική διάθεση. ’Αποτελεί άριστη ήθογραφική εικόνα τών διαφόρων χαρακτή­ρων τοΰ άνθρώπου καί μάς δίνει άνάγλυφες τις εικόνες τών άνθρωπίνων τύπων μέ τά έλαττώματά τους.

Μενέλαος Μαρκοδημητράκης

Σας παρακινούμε να κάνετε κλικ πάνω στις διαφημίσεις μας, καθώς και να κοινοποιείται τα δημοσιεύματα που θεωρείται αξιόλογα! ευχαριστούμε.