Ο Άγιος Ιωάννης ο εν Κρημνώ Κυθήρων

Ο σπηλαιώδης ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Καψάλι Κυθήρων

Ο Άγιος Ιωάννης ο εν Κρημνώ, στο Καψάλι Κυθήρων, είναι ένας μικρός σπηλαιώδης ναός, ο οποίος βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για δύο μικρά σπήλαια, που συνδέονται με την παράδοση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ερχόμενος από τη Ρώμη, έφτασε αρχικά στα Κύθηρα και συγκεκριμένα στο σημείο αυτό, όπου άρχισε να γράφει την Αποκάλυψη. Στη συνέχεια μετέβη στην Πάτμο, όπου και ολοκλήρωσε το ιερό αυτό κείμενο.

Για να φτάσει κάποιος στο προσκύνημα, το οποίο απέχει λίγες εκατοντάδες μέτρα από την παραλία του Καψαλίου, ακολουθεί έναν καλό και ασφαλτοστρωμένο δρόμο μέχρι το Camping Kapsali. Εκεί θα συναντήσει ένα υπέροχο πευκοδάσος με πανύψηλα δέντρα.

Περίπου 100 μέτρα μετά την είσοδο του camping, υπάρχει ένας χωματόδρομος στα αριστερά. Ακολουθώντας τον για περίπου 200 μέτρα, θα φτάσετε στο σημείο από όπου ξεκινά η ανάβαση προς τον ναό, η οποία γίνεται μέσω περίπου 130 σκαλοπατιών.

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς σε αρκετά σημεία υπάρχουν απότομες κλίσεις χωρίς επαρκή προστασία, όπως κάγκελα ή τοιχία κατάλληλου ύψους.

Περίπου στο μέσο της διαδρομής θα συναντήσετε ένα μικρό σπήλαιο, στο οποίο μπορείτε να εισέλθετε και να θαυμάσετε τη θέα. Συνεχίζοντας την ανάβαση, θα δείτε τη σκάλα που μοιάζει να είναι σμιλευμένη πάνω στον βράχο και θα οδηγηθείτε στην είσοδο του μικρού σπηλαίου.

Μπαίνοντας στον ναό, ο χώρος εκτείνεται προς τα αριστερά για μερικά μέτρα. Το ύψος της οροφής είναι περιορισμένο, ο διαθέσιμος χώρος δεν επαρκεί για την παραμονή πολλών ανθρώπων ταυτόχρονα.

Στο τέμπλο υπάρχουν ορισμένες μεγάλου μεγέθους εικόνες, οι οποίες παρουσιάζουν εμφανείς φθορές από τον χρόνο. Τα χρώματα έχουν ξεθωριάσει, ενώ σε αρκετά σημεία είναι εμφανείς οι αλλοιώσεις και η φθορά του ξύλου.

Η τελευταία μεγάλη ανακαίνιση του ναού πραγματοποιήθηκε το 1725. Τότε ο σπηλαιώδης ναός καθαρίστηκε από τις πέτρες και τις φθορές που είχαν συσσωρευτεί με το πέρασμα των χρόνων, ασβεστώθηκε και κατασκευάστηκε πέτρινος τοίχος στη νότια πλευρά του.

Την ίδια περίοδο έγινε και μια σημαντική αλλαγή ως προς την αφιέρωση των δύο σπηλαίων. Μέχρι τότε, στο επάνω σπήλαιο τιμόταν ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ενώ στο κάτω ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος.

Από το 1725 και μετά, καθιερώθηκε στο επάνω σπήλαιο να τιμάται ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος ο Βαπτιστής, του οποίου η μνήμη τιμάται στις 29 Αυγούστου, ενώ στο κάτω σπήλαιο τιμάται ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 26 Σεπτεμβρίου.

Οι σπηλαιώδης ναοί των Αγίων Ιωάννη του Θεολόγου και του προδρόμου αποτελούν ένα ξεχωριστό προσκύνημα των Κυθήρων, συνδυάζοντας τη θρησκευτική παράδοση με το ιδιαίτερο φυσικό ανάγλυφο του νησιού. Η διαδρομή προς αυτά, μέσα από το πευκοδάσος και πάνω στον βράχο, προσφέρει στον επισκέπτη μια διαφορετική εμπειρία, μακριά από τα πιο πολυσύχναστα σημεία του Καψαλίου, ενώ έχει την δυνατότητα να φωτογραφίσει πανοραμικά το Καψάλι με την νήσο Χύτρα.

Οι πληροφορίες ελήφθησαν από τον φύλακα του προσκυνήματος, ο οποίος είχε την καλοσύνη, αφού με είδε να ανεβαίνω, να με περιμένει για να με ξεναγήσει λίγα λεπτά εκτός του οραρίου του. Τον ευχαριστώ θερμά.