14 Μαρτίου 2026

www.ipy.gr

Ιστοσελίδα Ποικίλης Ύλης

Διάφορα Γεν/

Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών Ελευθερίου Βενιζέλου στα Χανιά

Η δημιουργία του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών & Μελετών Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος με έδρα τα Χανιά.
Σκοποί – Επιστημονικό και πολιτισμικό έργο του ιδρύματος

Κύριος σκοπός του ουσταθέντος Ιδρύματος είναι η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής, συ­στηματικής έρευνας και μελέτης της εποχής, του έργου και της ζωής του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Οι ειδικότεροι στόχοι του ιδρύματος

Ως προς τις ιστορικές πηγές

Οι πηγές της Ιστορίας αποτελούν, όπως εί­ναι γνωστό, τη σταθερή πνευματική υποδομή κάθε σοβαρής ιστοριογραφικής προσπάθειας. Γι’ αυτό και το Ίδρυμα, στο πλαίσιο μιας εθνικής στρατηγικής μακροχρόνιου προγραμματισμού, θα συστήσει αρχείο, το οποίο θα ανιχνεύσει, εντοπίσει, συγκεντρώσει, ταξινομήσει και καταλογραφήσει κάθε είδους ιστορικά ντοκουμέ­ντα που σχετίζονται με τον Βενιζέλο, την επο­χή και τη ζωή του και θα δημιουργήσει τράπε­ζα δεδομένων – πληροφοριών. Θα τεθεί έτσι τέρμα στην υπάρχουσα διασπορά των σχετικών με τον Βενιζέλο ιστορικών πηγών, πολλές από τις οποίες είναι σήμερα λανθάνουσες, αγνοη­μένες και αποκλεισμένες, ενώ ορισμένες από άγνοια ή αδιαφορία, καταστρέφονται και εξα­φανίζονται.

Τι επιδιώκει το ίδρυμα Βενιζέλου

Το Μάρτιο του 2000, ιδρύθηκε στα Χανιά της Κρήτης το «Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Με­λετών Ελευθέριος Βενιζέλος», σκοπός του οποίου είναι η έρευνα, μελέτη και προβολή της ζω­ής, του έργου και της εποχής του, επί τη Βάσει των προδιαγραφών της σύγχρονης επιστημο­νικής δεοντολογίας.

Για το λόγο αυτό το Ίδρυμα επιδιώκει να αποκτήσει υλικοτεχνική υποδομή και στέγη στην πόλη των Χανίων, ενώ στους στόχους του είναι η ανάδειξη του σπιτιού του Βενιζέλου στη Χαλέπα, σε χώρο ιστορικής μνήμης του μεγάλου πολιτικού. Ακόμα να αποκτήσει σύγχρονο τε­χνικό εξοπλισμό, και να στελεχωθεί με ειδικούς, υψηλής κλάσεως, επιστήμονες, διοικητικό, τεχνικό και λοιπό προσωπικό, εκπαιδευμένο και ικανό να ανταποκριθεί στη σοβαρή και απαι­τητική αποστολή του.

Κορυφαία επιδίωξη αποτελεί η δημιουργία ενός εθνικού ιδρύματος, με τις προϋποθέσεις εκείνες, που θα του επιτρέψουν στο μέλλον να μετεξελιχθεί σε ένα δυναμικό ευρωπαϊκό, ερευ­νητικό και εκπαιδευτικό κέντρο.

Ένα δηλαδή υψηλού επιπέδου Ίδρυμα, έρευνας και παιδείας, που ως γενική κατεύθυνση θα έχει το συντονισμό του ερευνητικού έργου, το οποίο εμπίπτει στην αρμοδιότητά του σε εθνι­κό επίπεδο. Ένας κεντρικός θεσμός, δηλαδή, έρευνας και μελέτης του έργου, της εποχής και της ζωής του μεγάλου πολιτικού, αλλά και της νεότερης ιστορίας μας, χωρίς ιδεολογικές δε­σμεύσεις και αγκυλώσεις, χωρίς τοπικούς περιορισμούς, αλλά με ευέλικτη διοικητικοοικονομική οργάνωση, που θα του εξασφαλίζει ανεξαρτησία και θα του επιτρέπει να κινείται πέραν από τις κρατικές και διοικητικές ιεραρχίες και τις κατεστημένες πανεπιστημιακές δομές.

Παραγωγή ψηφιακού οπτικοακουστικού υλικού (πολυμέσων), σχετικού με τη ζωή και το έργο του Ελ. Βενιζέλου, για εκ­παιδευτικούς σκοπούς.

Επίσης το Ίδρυμα θα παράγει υπηρεσίες επιστημονικής πληροφόρησης:

Με τη δημιουργία ηλεκτρονικής Βιβλιο­θήκης εξειδικευμένης στα θέματα, που σχετίζονται με τους σκοπούς του Ιδρύ­ματος.

Με τη δημιουργία Βάσεων δεδομένων πληροφοριών σε θέματα ιστορικού ενδιαφέροντος, εκδόσεων, αρχειακού, φωτογραφικού υλικού, η δημιουργία φωνοθήκης, ταινιοθήκης και φωτογραφιοθήκης.

 Παιδευτική – πολιτισμική αποστολή του Ιδρύματος

Αυτονόητο είναι ότι αυτή καθ’ αυτή η ύπαρξη μιας τέτοιας εστίας πολιτισμού και το έργο πολιτισμού, το οποίο θα ασκεί με τις επιστημονικές προδιαγραφές υπό τις οποίες θα εργασθεί και τις νέες μεθοδολογίες προσέγγισης των στόχων του, αλλά και η αποκέντρωση και η μετα­φορά των εργαστηρίων εφαρμογής και παραγωγής επιστήμης και πολιτισμού στην Κρήτη, αυ­τονόητο επαναλαμβάνουμε είναι, ότι αποτελεί πολιτισμικό και παιδαγωγικό έργο ευρείας εκτάσεως και υψηλής κλάσεως για τον τόπο.

Για την εκπλήρωση αυτής της αποστολής του Ιδρύματος, προβλέπονται:

Προκήρυξη διαγωνισμών, χορήγηση υποτροφιών για διεξαγωγή ερευνών και σύνταξη με­λετών και η συμμετοχή σε εθνικά και κοινοτικά προγράμματα, το αντικείμενο των οποίων θα έχει σχέση με τους σκοπούς του Ιδρύματος.

Οργάνωση συνεδρίων, εκδηλώσεων, σύντομων κύκλων μαθημάτων, σεμιναρίων, φόρουμ, συσκέψεων, διαλέξεων, εκθέσεων και η παραγωγή ντοκιμαντέρ.

Συγκρότηση ερευνητικής ομάδας για τη στελέχωση εργαστηρίου εξειδικευμένων μελετών.

Φιλοξενία ειδικών επιστημόνων, μεταπτυχιακών σπουδαστών και λοιπών πνευματικών ερ­γατών, οι οποίοι μελετούν και σπουδάζουν θέματα συναφή με το αντικείμενο του Ιδρύματος.

Ανάπτυξη συνεργασιών με έγκυρους φορείς της ημεδαπής και της αλλοδαπής (Πανεπιστή­μια, Μουσεία, Βιβλιοθήκες κ.λπ.), και η οργάνωση επιστημονικών συνεργασιών μέσω των Εθνικών και Διεθνών δικτύων.

Η καθιέρωση του διεθνούς βραβείου «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος».

Η εισαγωγή στο διαδίκτυο του κεφαλαίου Βενιζέλος, σε συνδυασμό με την παράθεση μιας σύντομης, αλλά και υπεύθυνης βιογραφίας του.

Το Ίδρυμα ακόμη θα καταρτίσει πλήρη και αναλυτική Βιβλιογραφία και εργογραφία Βενιζέλου, που θα εμπλουτίζεται συνεχώς με τους νέ­ους τίτλους, οι οποίοι προστίθενται με την πάροδο του χρόνου. Θα ετοιμάσει επίσης χρηστι­κές εκδόσεις επίλεκτων έργων του (φιλολογικών, ιστορικών, πολιτικών) και επιμελημένη και σχολιασμένη έκδοση των Απάντων του, ενώ θα χρηματοδοτήσει εκδόσεις με στόχο την προώ­θηση και προβολή των αποτελεσμάτων της επιστημονικής έρευνας.

Ιστοριογραφικό έργο του Ιδρύματος.

Η τράπεζα δεδομένων, η ιστοριοδιφική γενικά υποδομή θα αποτελέσει, εκτός των άλλων αγαθών συνεπειών και προστάδιο ιστοριογραφικού επιπέδου ερευνών, μονογραφιών και συνθετικότερων εργασιών, σχετικών με τον Βενιζέλο και την πολυσχιδή προσωπικότητα (νομικός, λόγιος, πολιτικός, επαναστάτης) αλλά και την εποχή του και το έργο του. Μελετών, δηλαδή, νεοελληνικής ιστορίας, την οποία ο Βενιζέλος σφραγίζει ανεξίτηλα με το πέρασμά του.

Βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο.

Η κατάρτιση ειδικής Βιβλιοθήκης Βενιζέλου και της εποχής του, με πρωτότυπα, ομοιότυ­πα και αντίγραφα, είναι δουλειά ασφαλώς δύσκολη, απαιτητική και μακροχρόνια, είναι όμως, δουλειά απαραίτητη, σημαντική και συμπληρωματική της προαναφερθείσης σχετικά με τις πη­γές. Στο Ίδρυμα θα λειτουργήσει επίσης αναγνωστήριο, για χρήση παντός ενδιαφερομένου.

Οι ιδρυτές του

Το Κοινωφελές Ίδρυμα με την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΑΕΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΑΟΣ», συνέστησαν:

Η Βουλή των Ελλήνων.

Ο Ειρηναίος Γεωργίου Γαλανάκης, Μητροπολίτης Κισάμου και Σέλινου.

Η Ιερά Μητρόπολις Κυδωνιάς και Αποκορώνου.

Ο Κωνσταντίνος Κυριάκου Μητσοτάκης, Δικηγόρος, Βουλευ­τής, τ. Πρωθυπουργός.

Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων.

Ο Δήμος Χανίων.

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Χανίων.

Το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.

Η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος.

Η Τράπεζα Πειραιώς.

Η Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων.

Το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ).

Η Παγκρήτιος Ένωσις.

Η Παγκρητική Αμερικής.

Το Μουσείο Μπενάκη.

Το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ).

Το Ίδρυμα Μποδοσάκη.

Η Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης.

Το Κοινωφελές Ίδρυμα «Αγία Σοφία».

Ο Ιωσήφ Ιωάν. Βαλυράκης, Βουλευτής.

Ο Χρήστος Εμμ. Μαρκογιαννάκης, Δικηγόρος, Βουλευτής.

Ο Ιωσήφ Δημ. Μιχελογιάννης, Δικηγόρος τ. Βουλευτής.

Ο Εμμανουήλ Γεωργ. Σκουλάκης, Ιατρός, Βουλευτής.

Ο Νικήτας Κυριάκου Βενιζέλος.

Ο Ιωάννης Σ. Κωστόπουλος, Τραπεζίτης.

Ο Ιωάννης Μιχ. Ψαρουδάκης, Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Michigan.

Ο Βασίλειος Φραγκ. Τωμαδάκης, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η ΑΝΕΚ Α.Ε. (Ανώνυμος Ναυτιλιακή Εταιρεία Κρήτης).

Ο Δήμος Θερίσου.

Ο Δήμος Ακρωτηρίου.

Διοίκηση 

Το Ίδρυμα διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο αποτελούμενο από είκοσι τρία (23) μέλη. Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο αποτελούνταν από τους:

Ειρηναίο Γεωργίου Γαλανάκη, Μητροπολίτη Κιοάμου και Σέλινου, ως ισόβιο Πρόεδρο, κα­θώς και από τους:

Ειρηναίο Δημ. Αθανασιάδη, Μητροπολίτη Κυδωνιάς και Αποκορώνου.

Γεώργιο Γεωργ. Κατσανεβάκη, Νομάρχη Χανιών, και

Γεώργιο Μιχ. Τζανακάκη, Δήμαρχο Χανιών, ως αντιπροέδρους.

Γεώργιο Μανούσου Πισσαδάκη, Πρόεδρο Δικηγορικού Συλλόγου Χανιών, ως Γενικό Γραμ­ματέα.

Παναγιώτη Παναγ. Κωστάκη, οικονομολόγο, ως Ταμία.

Ελευθέριο Ιωαν. Τσουράκη, εκπαιδευτικό, ως Ειδικό Γραμματέα.

 Μέλη

Μιχαήλ Γεωργίου Ανδριανάκη, Αρχαιολόγο. Έφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Δημήτριο Αρχοντάκη, Δήμαρχο Ρεθύμνου, Πρόεδρο ΤΕΔΚ Ρεθύμνου.

Ιωάννη Στυλ. Γαλανάκη, οικονομολόγο, εκπρόσωπο Παγκρητικής Αμερικής.

Άγγελο Σπυρ. Δεληβορριά, Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών, Δ/ντή Μουσείου Μπενάκη.

Αθηνά ΚαΒουλάκη – Μπονάτου, Ειδική Επιστήμονα Τμήματος Φιλολογίας Παν/μίου Κρήτης.

Νικόλαο Κουρουπάκη, Δήμαρχο Σητείας, Πρόεδρο ΤΕΔΚ Λασιθίου.

Γεώργιο Βασιλ. Μανουσάκη, φιλόλογο.

Γεώργιο Ματθαιάκη, Δήμαρχο Γοργολαΐνης, Πρόεδρο ΤΕΔΚ Ηρακλείου.

Ζωή Ελευθ. Μητσοτάκη, Πρόεδρο Λυκείου Ελληνίδων, Χανίων.

Αθηνά Μπλαζουδάκη – Σταυρουλάκη, φιλόλογο.

Χαράλαμπο Ευστρατίου Μπουρνάζο, οικονομολόγο.

Κωνσταντίνο Ιωάν. Ξυλούρη, επιχειρηματία, Πρόεδρο Παγκρητίου Ενώσεως Αθηνών.

Βασίλειο Φραγκ. Τωμαδάκη, Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ιωάννη Αναστ. Φίλη, Πρύτανη Πολυτεχνείου Κρήτης.

Εμμανουήλ Δημ. Χαριτάτο, πρόεδρο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ).

Ιωάννη Μιχ. Ψαρουδάκη, Καθηγητή Πανεπιστημίου του Michigan.

Γενικός Διευθυντής: Νικόλαος Εμμ. Παπαδάκης, Δικηγόρος, Αντιπρόεδρος του Κοινωφε­λούς Ιδρύματος «Αγία Σοφία».

Επιστημονική Σύμβουλος: Ελένη Γαρδίκα – Κατοιαδάκη, Ερευνήτρια α’ βαθμίδας, Ακαδη­μίας Αθηνών.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, το έργο του και το χρέος μας

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι, αναμφισβήτητα, η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα της νεότερης Ελλάδος, ηγέτης διεθνούς ακτινοβολίας, εκτιμήσεως, σεβασμού και θαυμασμού.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ουίλσον τον θαύμαζε και τον θεωρούσε ως τον ικανότερο Ευρωπαίο πολιτικό, ο Τσόρτσιλ έλεγε ότι «ο Βενιζέλος είναι ο μεγαλύτερος άνθρωπος του κόσμου», ο Λόυδ Τζωρτζ εκτιμούσε, ότι «ο Βενιζέλος είναι ο μεγαλύτερος πολιτικός άνδρας που έβγαλε η ελληνική φυλή από την εποχή του Περικλή». Ανάλογους επαίνους διετύπωσαν και οι υπόλοι­ποι σύγχρονοί του ηγέτες, ενώ η παγκόσμιος ιστοριογραφία τον κατατάσσει στους κορυφαίους πολιτικούς ηγέτες του 20ου αιώνα.

Ο ηγέτης αυτός, ο οποίος ένωσε και οδήγησε το ελληνικό έθνος στη λαμπρότερη εξόρμη­σή του μετά το 1821, διαμόρφωσε το χάρτη της νεώτερης Ελλάδας, έβαλε τις Βάσεις ενός σύγ­χρονου πολιτισμένου, δημοκρατικού και ισχυρού κράτους και σφράγισε με το έργο του τη νε­ότερη ελληνική ιστορία, η μελέτη της οποίας είναι αδύνατη χωρίς την ακριβή μελέτη της πα­ρουσίας του.

Στοιχεία Επικοινωνίας ιστοσελίδα 
  • Διεύθυνση: Πλατεία Έλενας Βενιζέλου, Χαλέπα, Τ.Κ. 73133, Χανιά, Κρήτη
  • Τηλέφωνα: 28210 56008, 51555, 54011
  • E-mail: info@venizelos-foundation.gr
  • E-mail (Μουσείο): museum@venizelos-foundation.gr

Όλο το υλικό, κείμενο και εικόνες, αντλήθηκαν από ένα φυλλάδιο σχετικό με το εν λόγο ίδρυμα.