Ο ναός του Αγίου Μάμαντος Αρχανών

Στη μαγευτική θέση «Κάτω Περβόλια», νότια των Αρχανών έχει κτιστεί, τώρα και χίλια και περισσότερα χρόνια, όταν δηλ. η περιοχή ήταν περισότερο κτηνοτροφική, ένα γραφικό εκκλησάκι, φρουριακής κατσκευής, που τιμάται στο όνομα του Αγίου Μάμα, προστάτου των βοσκών.,πιθανόν πάνω σε ερείπια παλαιότερου.

Η πιο παλιά, προς το παρόν,γραπτή του ύπαρξη, αναφέρεται στα αρχεία της Δημογεροντίας Ηρακλείου το1861 και αργότερα,το 1886 το συναντάμε σε συμβόλαιο του τότε συμβ)φούντος Αρχανών Εμμαν.Πολυχρονίδη.
Στο βορεινό μέρος της αυλής και δίπλα στο ναό υπάρχει τάφος ο οποίος πιθανό να αφορά τον κτήτορα του ναού.

Η τοποθεσία του είναι μαγευτική.Υψώνεται περήφανα στον μυχό μιας ρεματιάς κατάφυτης από διάφορα δασικά δένδρα που συνυπάρχουν αδελφικά με λογής, λογής οπωροφόρα. Γι αυτό ανέκαθεν υπήρξε χώρος αναψυχής και εορτασμού διαφόρων επετείων, θρησκευτικών και ιστορικών, της περιοχής. Όπως της Καθαρής Δευτέρας, της Πρωτομαγιάς και φυσικά του διημέρου της εορτής του, 1ης και 2ης Σεπτεμβρίου.

Τότε στήνονταν στην αυλή της εκκλησία, αλλά κι ενδότερα,μέσα «περιβόλια», τρικούβερτα γλέντια, με ομαδικά τραγούδια και χορούς, που τα συνόδευαν τα κελαηδίσματα των πουλιών και το κελάρυσμα του νερού της διπλανής πηγής, γεμίζοντας μια μεγάλη στέρνα, από την οποία αρδευότανε μεγάλα «περιβόλια» με όλων των ειδών των κηπευτικών κι έτσι αντιλαλούσε ολόκληρη η ρεματιά απ΄αυτή τη μελωδική «συγχορδία».

Τα σχολεία διοργάνωναν εκεί περιπάτους ή ημερήσιες εκδρομές των μαθητών και τα καλοκαίρια λειτουργούσαν, στην αυλή της εκκλησίας, μαθητικές και προσκοπικές κατασκηνώσεις.΄Ετσι η περιοχή κρατιόταν πάντα ζωντανή.

Στη διάρκεια της «Μάχης της Κρήτης» πολλοί Αρχανιώτες,ιδιοκτήτες της περιοχής, «έστησαν» εκεί καλύβες,στη σκιά των μεγάλων δένδρων, όπου διέμειναν σ΄’ολη τη διάρκειά της, για το φόβο του τυχόν βομβαρδισμού της Κωμόπολης.΄Αλλοι δε, πιο πρακτικοί, διέμεναν στις γύρω σπηλιές ή στα ερείπια του γειτονικού παλαιού ναού του Αγίου Πνεύματος,που δυστυχώς παραμένει ακόμη αναστήλωτος.

Σε κάποια περίοδο, πριν μερικές δεκαετίες, εμφανίστηκαν εκεί ξαφνικά κάτι παράξενα «χελιδόνια» να τιτιβίζουν μελωδικά.΄Ηταν η εποχή των «λουλουδιών» που κάποια νεαρά άτομα και των δύο φύλων, αξύριστα, ακούρευτα, άπλυτα και κακοντυμένα κατασκήνωσαν στον χώρο, όπου παλιά είχαν στήσει τις σκηνές τους οι Πρόσκοποι κατασκηνωτές.
Σιγά-σιγά η ομήγυρης αυτή άρχισε να πληθαίνει γιατί προστέθηκαν κι αλλοδαποί.
Πολλοί ντόπιοι τους έπαιρναν στις δουλειές τους κι έτσι βολευότανε όλοι…
Επειδή όμως, με τον καιρό, άρχισαν να επισκέπτονται και το παρακείμενο κοιμητήριο της Κωμόπολης, πιθανόν για το πλύσιμο των ρούχων τους στην εκεί βρύση, αλλά κα για την αφαίμαξη του λαδιού των καντηλιών, άρχισαν να γίνονται ενοχλητικοί, οπότε με την επέμβαση του Δήμου και της Εκκλησίας, τους έδιωξαν από την περιοχή.

Ο Μανώλης Νικολιδάκης θυμάται όλες αυτές τις περιόδους της περιοχής γιατί τους ήταν, ως νεαρός τότε, τακτικός επισκέπτης και σήμερα που τις αναπολεί, με νοσταλγία, προσπαθεί να τις επαναφέρει στη μνήμη μας και να εκφράσει το παράπονό του για την «εγκατάλειψη» του χώρου αυτού, με το εξής χαρακτηριστικό ποίημα του:

Χάθηκαν όλα τα παλιά
έσβησε το γλυκό τραγούδι
Θλιμμένα κελαηδούνε τα πουλιά
μαράθηκε το εύοσμο λουλούδι.

Χάθηκε το γέλιο κι η χαρά
έρημος έμεινε ο τόπος.
Σκοτάδι απλώθηκε ξανά
άγριος των κλαδιών

Πότε, ξανά θ΄ανθίσουνε
τάγρια τα λουλούδια;
΄Ανθρωποι να γυρίσουνε
με όμορφα τραγούδια;

Να κελαηδίσουν τα πουλιά
όπως ορίζει η φύση,
΄Ορεξη, όπως τα παλιά,
ο τόπος ν’ αποκτήσει;

΄Ηθελα πάλι ν΄ακουστούν
γέλια, φωνές και κλάμα.
Μικροί, μεγάλοι να βρεθούν,
όλοι μαζί αντάμα!

(Μ.Γ.Ν.,Αρχάνες,20/1/1996)

Νομίζω ότι αυτή η τελευταία επιθυμία του ποιητή αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά στις μέρες μας,αφού οι γείτονες έχουν ήδη αρχίσει να εξωραΐζουν τον χώρο και την εκκλησία, καθώς επεχείρησαν ήδη και τη διαπλάτυνση του δρομίσκου που οδηγεί σ΄αυτήν.
Μάλιστα,με τον πρόσφατο ευπρεπισμό της, αποκαλύφτηκε, στο υπέρθυρο της εισόδου, μια χρονολογία, όχι πολύ παλαιά, δείχνει το χρόνο1894, οπότε πιθανό να έγινε κάποια ανακαίνιση, κάτι ανάλογο με αυτό που είχε κάμει το 1964 ο εκεί γείτονας της, μακαριστός Μ ι χ ά λ η ς Κούτρης.
Η περιοχή είναι τόσο ωραία που με κάνει να πιστεύω ότι για τίποτα και για ποτέ, δεν θα χάσει το μεγαλείο της.

Νίκος Γ.Χριστινίδης

Διαβάστε την ιστορία του Αγίου Μάμα

Το ξωκκλήσι του Αγίου Μάμα, βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την πλατεία των Αρχανών, μόλις 10 λεπτά με τα πόδια, και σε υψόμετρο 402 μέτρα.

Η χάρη του Αγίου Μάμα τιμάται 2 Σεπτεμβρίου.

Δυτικά του ναού υπάρχει μία μικρή σπηλαιώδη κοιλότητα στον βράχο, όπου μέσα από εκεί λίγα χρόνια πριν έβγαινε νερό, αυτό σχημάτιζε ένα μικρό ρυάκι περνούσε νότια του ναού και κατέληγε στην στέρνα που βρίσκεται ακριβώς από κάτω από το ξωκκλήσι ανατολικά, αυτή η πηγή είχε νερό όλο το χρόνο με τις εποχιακές αυξομειώσεις φυσικά.

Ο ναός μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο, ανακαινίστηκε το έτος 2018, αλλάζοντας μορφή, με την πέτρα πλέον να κυρίαρχη δένοντας απόλυτα με το φυσικό τοπίο της περιοχή που είναι ιδιαιτέρου φυσικού κάλους.

Αν βρήκατε αυτή τη δημοσίευση ενδιαφέρουσα, παρακαλώ δηλώστε ότι σας αρέσει, ευχαριστώ.  

  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
  • Ιερός ναός Αγίου Μάμα Αρχανών
Κοινοποιήστε τη δημοσίευση
Facebook
YouTube
Twitter

Μενέλαος Μαρκοδημητράκης

Σας παρακινούμε να κάνετε κλικ πάνω στις διαφημίσεις μας, καθώς και να κοινοποιείται τα δημοσιεύματα που θεωρείται αξιόλογα! ευχαριστούμε.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Κοινοποιήστε τη δημοσίευση!